Question

अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्य: उत्तरं चित्वा लिखत। पूर्वं कलिङ्गराज्ये सत्यगुप्त: नाम राजा आसीत् । तस्य पुत्र: कमलापीड:। राजपुत्र: एष: बहु अध्ययनं कृतवान् आसीत् । यद्यपि एष: अतीव बुद्धिमान् किन्तु अहज्ररी। स: सर्वदा महाराजम् एवं उपहसति स्म - महाराजस्य समीपे विशालं सैन्यम् आसीत् । कदाचित् राजकुमार: सेनाविषये उक्तवान् - ‘‘पित:! एतत् सैन्यं व्यर्थम् । अस्य सैनयस्य वर्धने वृथा धनव्यय:। किम् एतेन प्रयोजनम् ?’’ इति। ‘पुत्र! भवान् न जानाति। युद्धकाले सैन्यम् अत्यावश्यकम् । तदर्थं सर्वदा सैनिकानां रक्षणं पोषणं च करणीयम् । तथा कृतं चेदेव सैनिका: युद्धकाले प्राणापायम् अविगणय्य युद्धं कुर्वन्ति। राज्यस्य रक्षणं कुर्वन्ति’’ इति उक्तवान् राजा। ‘‘युद्धसमये एवं धनं दत्तं चेत् बहव: जना लभ्यन्ते। अन्नक्षेपणेन यथा काक: आगच्छति तथा धनदानेन जना: अहमहमिकया आगच्छन्ति।’’ इति सगर्वम् उक्तवान् राजकुमार:। तदा राजा तूष्णीं स्थितवान् । राजा तद्दिने रात्रौ पुत्रम् एकत्र नीतवान् । तत्र अन्नं स्थायित्वा पुत्रम् उक्तवान् । - ‘‘पुत्र! इदानीं काकान् आह्वयतु’’ इति। ‘‘रात्रौ कथं वा काका: आगच्छन्ति? किं भवान् मूर्ख: इति पृष्टवान् राजकुमार:। ‘‘पुत्र! न अहं मूर्ख:। भवत: अविवेकस्य निवारणार्थम् अहम् एवं कृतवान् । यथा अन्नदाने कृते अपि काका: न आगच्छति, तथैव युद्धकाले धने दत्ते अपि जना: न लभ्यन्ते। अत: देशरक्षणार्थं सर्वदा सैन्यं रक्षणीयम् ।’’ इति पुत्रम् उपदिष्टवान् राजा। सत्यगुप्तस्य पुत्र: क: आसीत् ?

• A. चन्द्रापीड:
• B. विमलादित्य:
• C. कमलापीड:
• D. चन्द्रगुप्त

Answer 1

Answer: (C)

सत्यगुप्त पुत्र: कमलापीड: आसीत् सत्यगुप्त का पुत्र कमलापीड था। पूर्व में कलिङ्गराज्य में सत्यगुप्त नामक राजा था। उसका पुग कमलपीड था। वह बहुत पढ़ा लिखा था किन्तु अहंकारी था। सत्यगुप्तस्य-पद में षष्ठी विभक्ति का प्रयोग हुआ है। पुत्र: में प्रथमा विभक्ति एक वचन है। आसीत्, अस् धातु लङ्गलकार परस्मैपदी एकवचन का रूप है।