Question

अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत - कश्चन तरुण: विद्याभ्यासं समाप्य स्वग्रामम् आगतवान् । ग्रामं प्रति आगमनात् पूर्वं गुरुणा बोधितम् आसीत् - ‘‘स्वाध्यायप्रवचनाभ्यां न प्रमदितव्यम् । प्रतिदिनम् अध्ययनम् अध्यापनं च करणीयम् अवश्यमेव’’ इति। अत: ग्रामम् आगत: स: तरुण: अध्ययनं कुर्वन् यथाशक्ति अध्यापनम् अपि आरब्धवान्। तस्य अध्यापनम् उत्कृष्टं भवति स्म। अत: दिने दिने तस्य कक्ष्यायां छात्रसङ्ख्या प्रवृद्धा। ग्रामे अन्ये अपि केचन अध्यापयन्ति स्म। अस्य तरुणस्य अध्यापनस्य कारणत: अन्येषाम् अध्यापकानां कक्ष्यासु छात्रसङ्ख्यासु न्यूना जाता। एतस्मात् अन्ये अध्यापका: असूयां प्राप्तवन्त:। ते छात्राणां मातापितरौ मिथ्यां वार्ताम् उक्त्वा ग्रामे तस्य तरुणस्य विरोधं जनितवन्त:। तदीयां कक्ष्यां प्रति कोऽपि छात्र: यथा न गच्छेत् कथा कृतवन्त:। एकस्मिन् दिने कक्ष्यासमये उपस्थिते अपि कोऽपि छात्र: कक्ष्यायां न दृष्ट:। स: तरुण: ज्ञातवान् आसीत् यत् केचन जना: असूयाम् अनुभवन्त: सन्ति इति। तेषाम् एव कुतन्त्रस्य फलम् एतत् इति स: अवगतवान् । छात्रेषु अनागतेषु अपि स: तरुण: अधीर: न जात:। कांश्चन शङ्कन पुरत: संस्थाप्य स: अध्यापनम् आरब्धवान् । द्वित्राणि दिनानि एवमेव प्रवृत्तम् । तदा ग्रामीणा: तस्य अध्यापनश्रद्धाम् असूयाग्रस्तानां कुतन्त्रं च ज्ञातवन्त:। अत: ते सर्वे सम्भूय गत्वा तं तरुणं क्षमां याचन्त: उक्तवन्त: - ‘इति: परम् अस्मदीया: बाला: भवत: कक्ष्यां प्रति नियततया आगमिष्यन्ति। ते भवता एव पाठनीया:’ इति। स: तरुण: प्रवृत्तस्य विषये खेदम् अप्राप्य बालानां पाठनं सहर्षम् अङ्गीकृतवान् । शङ्कन पाठयन् पाठनव्रतं रक्षितवत: तस्य तरुणस्य नाम ‘शङ्कन क:’ इति एव ख्यातम् अभवत् । साहित्यशास्त्रक्षेत्रे तदीयं नाम प्रसिद्धम् अस्ति। विद्याभ्यासं समाप्य तरुण: कुत्र आगततान् ?

• A. नगरम्
• B. आश्रमम्
• C. राजभवनम्
• D. स्वग्रामम्

Answer 1

Answer: (D)

प्रसंगानुसार तरुण: विद्याभ्यासं समाप्य स्वग्रामम् आगतवान्। अर्थात् प्रसंग के अनुसार तरुण विद्याभ्यास को पूरा करके अपने गांव में आया। समाप्त = सम् + आप् + ल्यप् आगतवान् = आ + गम् + क्तवतु राजभवनम् = राज्ञ: भवनम् राजभवनम्