search
Q: निर्देश: : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्य: उचिततमम् उत्तरं चिनुत। ‘‘किमिदानीं कर्तव्यम्। कथमेतत् महच्छिद्रं स्थगयितव्यम् ।’’ अथ तस्या एव विचिन्तयन्त्या भर्ता कार्यवशाद्राजकुले पर्युषित: प्रत्यूषे च स्वगृहमभ्युपेतय द्वारदेशस्थ: विविधपौरकृत्योत्सुकतया तामाह – ‘‘भद्रे ! शीघ्रमानीयतां क्षुरभाण्डं येन क्षौरकर्मकरणाय गच्छामि’’ । सापि छिन्ननासिका गृहमध्यस्थितैव कार्यायकरणापेक्षया क्षुरभाण्डात्क्षुरमेकम समाकृष्य तस्य अभिमुखं प्रेषयामास। नापितोऽपि उत्सुकतया तमेकम्क्षुरमवलोक्य कोपविष्ट: सन् तदभिमुखमेव तं क्षुरं प्राहिणोत् । एतस्मिन्नन्तरे सा दुष्टा उर्धबाहू विधाय फ़ुत्कार्तुमना गृहात् निश्चक्राम । ‘‘अहो ! पापेन अनेन मम सदाचारवर्तिन्या: पश्यत नासिकाच्छेदो विहित: । तत्परित्रायतां परित्रायताम्’’ । अत्र अन्तरे राजपुरुषा: समभ्येत्य तं नापितं लगुडप्रहारैर्जर्जरीकृत्य दृढबधनैर्बद्धा तया छिन्ननासिकया सह धर्माधिकरणस्थानं नीत्वा सभ्यान् ऊचु: – ‘‘शृण्वन्तु भवन्त: सभासद: । अनेन नापितेन अपराधं विना स्त्रीरत्नमेयद्वयङ्गितं तदस्य यत् युज्यते तत् क्रियताम्’’ । इति अभिहिते सभ्या ऊचु: – ‘‘रे नापित ! किमर्थं त्वयाभार्या व्यंगिता । किमनया परपुरुषोऽभिलषित:, उत स्वित् प्राणद्रोह: कृत:, किमवा चौय्र्यकर्म आचरितम् । तत् कथ्यतामस्या अपराध: ?’’ । नापितोऽपि प्रहारपीडिततनूरवक्तम न शशाक । अथ तं तूष्णींभूतं दृष्ट्वा पुन: सभ्या ऊचु: – ‘‘अहो ! सत्यमेतत् राजपुरुषाणां वच: पापात्मा अयम् । अनेन इयं निर्दोषा वराकी दूषिता’’। क्षुरभाण्डम् आनेतुं क: अकथयत्
  • A. चिन्ताकुलाया: स्त्रिया: भर्ता
  • B. नृप:
  • C. राजपुरुष:
  • D. नागरिक:
Correct Answer: Option A - क्षुरभाण्डम् आनेतुं चिन्ताकुलाया: स्त्रिया: भर्ता अकथयत् चिन्ता से व्याकुल (दुखित) उस स्त्री का पति क्षुरे का पात्र लाने को कहता है। आनेतुम में तुमुन् (तुम) प्रत्यय है। ‘‘स्त्रिया:’’ स्त्री शब्द का पञ्चमी एवं षष्ठी विभक्ति एकवचन का रूप है। ‘‘अकथयत्’’ शब्द कथ् (कहना) धातु लङ्लकार प्रथम पुरुष एकवचन का रूप है। नृप: का अर्थ राजा या स्वामी होता है।
A. क्षुरभाण्डम् आनेतुं चिन्ताकुलाया: स्त्रिया: भर्ता अकथयत् चिन्ता से व्याकुल (दुखित) उस स्त्री का पति क्षुरे का पात्र लाने को कहता है। आनेतुम में तुमुन् (तुम) प्रत्यय है। ‘‘स्त्रिया:’’ स्त्री शब्द का पञ्चमी एवं षष्ठी विभक्ति एकवचन का रूप है। ‘‘अकथयत्’’ शब्द कथ् (कहना) धातु लङ्लकार प्रथम पुरुष एकवचन का रूप है। नृप: का अर्थ राजा या स्वामी होता है।

Explanations:

क्षुरभाण्डम् आनेतुं चिन्ताकुलाया: स्त्रिया: भर्ता अकथयत् चिन्ता से व्याकुल (दुखित) उस स्त्री का पति क्षुरे का पात्र लाने को कहता है। आनेतुम में तुमुन् (तुम) प्रत्यय है। ‘‘स्त्रिया:’’ स्त्री शब्द का पञ्चमी एवं षष्ठी विभक्ति एकवचन का रूप है। ‘‘अकथयत्’’ शब्द कथ् (कहना) धातु लङ्लकार प्रथम पुरुष एकवचन का रूप है। नृप: का अर्थ राजा या स्वामी होता है।